13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/esha-saH-sA-tat: Difference between revisions
13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/esha-saH-sA-tat
Content deleted Content added
m Vidhya moved page ४. एषः - सः - सा - तत् to ४. एषः - सः - सा - तत् |
No edit summary |
||
Line 2:
{{DISPLAYTITLE:एषः - सः - सा - तत् }}
[[File:Home 13-2023.png|48x48px|thumb|'''[[13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons-2023|Home]]''']]
===<big>एतत् / तत् [ समीपस्थस्य बोधनाय - एतत्; दूरस्य तु तत् इति नपुंसकलिंगे प्रयोगः ]</big>===
{| class="wikitable"
|+
Line 31:
|
{| class="wikitable"
!<big>वातायनम्</big>
|}
[[File:Vātāyanam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एतत् वातायनम्</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 41:
|
{| class="wikitable"
!<big>सोपानम्</big>
|}
[[File:Sopānam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>तत् सोपानम्</big>
|}
|-
|
{| class="wikitable"
!'''<big>कमलम्</big>'''
|}
[[File:Kamalam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एतत् कमलम्</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 60:
|
{| class="wikitable"
! <big>चम्पकम्</big>
|}
[[File:Campakam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>तत् चम्पकम्</big>
|}
|-
|
{| class="wikitable"
!<big>छत्रम्</big>
|}
[[File:Chatram new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एतत् छात्रम्</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 79:
|
{| class="wikitable"
!<big>पर्णम्</big>
|}
[[File:Parṇam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>तत् पर्णम्</big>
|}
|-
|
{| class="wikitable"
!<big>क्रीडनकम्</big>
|}
[[File:Krīḍanakam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एतत् क्रीडनकम् </big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 98:
|
{| class="wikitable"
!<big>पुस्तकम्</big>
|}
[[File:Pustakam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>तत् पुस्तकम्</big>
|}
|-
! { |
{| class="wikitable"
!<big>नेत्रम्</big>
|}
[[File:Netram new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एतत् नेत्रम्</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 117:
|
{| class="wikitable"
!<big>उपनेत्रम्</big>
|}
[[File:Upanetram new.jpg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>तत् उपनेत्रम्</big>
|}
|-
!
{| class="wikitable"
!<big>दुग्धम्</big>
|}
[[File:Dugdham new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एतत् दुग्धम्</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 136:
|
{| class="wikitable"
!<big>जलम्</big>
|}
[[File:Jalam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>तत् जलम्</big>
|}
|-
!
{| class="wikitable"
!<big>विमानम्</big>
|}
[[File:Vimanam new.jpg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एतत् विमानम्</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 155:
|
{| class="wikitable"
!<big>रेलयानम्</big>
|}
[[File:Relayanam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>तत् रेलयानम्</big>
|}
|-
!
{| class="wikitable"
!<big>फलम्</big>
|}
[[File:Phalam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एतत् फलम्</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 174:
|
{| class="wikitable"
!<big>पुष्पम्</big>
|}
[[File:Puspam new.jpg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>तत् पुष्पम्</big>
|}
|-
!
{| class="wikitable"
!<big>उद्यानम्</big>
|}
[[File:Udyanam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एतत् उद्यानम्</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 193:
|
{| class="wikitable"
!<big>सस्यम्</big>
|}
[[File:Sasyam new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>तत् सस्यम्</big>
|}
|}
Line 203:
===<big>एषः / सः [ समीपस्थस्य बोधनाय - एषः; दूरस्य तु सः इति '''
{| class="wikitable"
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 381:
|}
|}
===<big>(2C) एषा / सा [ समीपस्थस्य बोधनाय - एषा ; दूरस्य तु सा इति प्रयोगः ]</big>===
{| class="wikitable"
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
|<big>'''एषा'''</big>
|<big>'''सा'''</big>
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]]
|-
Line 563:
===<big>एते प्रश्नवाचकाः </big>===
===<big>कः ? का ? किम् ?</big>===
<big>सम्यक् स्मरन्तु—</big>
{| class="wikitable"
|<big>'''प्रश्नः'''</big>
|<big>'''
|<big>'''उत्तरम्'''</big>
|-
|<big>एषः / सः -कः ?</big>
|<big>
|<big>एषः नर्तकः / सः गायकः</big>
|-
|<big>एषा / सा - का ?</big>
|<big>
|<big>एषा वैद्या / सा शिक्षिका</big>
|-
|<big>एतत् / तत् - किम् ?</big>
|<big>
|<big>एतत् भवनम् / तत् मन्दिरम्</big>
|}
Line 593 ⟶ 595:
[[File:Nartakaḥ 2.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>एषः कः?</big> <big>एषः नर्तकः ।</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
Line 603 ⟶ 605:
[[File:Gāyakaḥ new.jpeg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>सः कः?</big> <big>सः गायकः ।</big>
|}
Line 609 ⟶ 611:
|-
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
|<big>'''एषा'''</big>
|<big>'''सा'''</big>
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]]
|-
|
{| class="wikitable"
!<big>'''एषा का?'''</big>
|}[[File:Vaidyā.jpg|center|frameless]]
{| class="wikitable"
!<big>'''एषा वैद्या ।'''</big>
|}
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]]
|
{| class="wikitable"
!<big>
|}
{| class="wikitable"
!<big>'''सा शिक्षिका।'''</big>▼
|}
▲[[File:Śikṣikā new.jpeg|center|frameless]]<big>सा का?</big>
▲<big>सा शिक्षिका।</big>
|-
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
|<big>'''एतत्'''</big>
|<big>'''तत्'''</big>
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]]
|-
Line 635 ⟶ 644:
[[File:Bhavana new.jpeg|center|frameless]]
<big>'''एतत् किम् ?'''</big>
<big>'''एतत् भवनम्।'''</big>
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]]
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]]
Line 644 ⟶ 653:
!<big>मन्दिरम्</big>
|}
[[File:Mandiram new.jpeg|center|frameless]]<big>'''तत् किम् ?'''</big>
<big>'''तत् मन्दिरम्।'''</big>
|}
{| class="wikitable"
|
|<big>'''एषः/सः /'''</big> <big>'''एषा/सा /'''</big>
<big>'''एतत्/तत्'''</big>
Line 845 ⟶ 854:
|<big>का ?</big>
|<big>सा का?</big>
|<big>सा
|-
|
Line 964 ⟶ 973:
|<big>किम् ?</big>
|<big>एतत् किम् ?</big>
|<big>
|}
===<big>(2E) अभ्यासः</big>===
#<big>
{| class="wikitable"
| colspan="2" |<big>एषः/ एषा / एतत्</big> [[File:Etat.jpeg|center|frameless|130x130px]]
|<big>सः /सा /तत्</big>[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]]
|
|-
Line 1,024 ⟶ 1,033:
<big>उ. --- --- ।</big>
|}
====<big>'''एषः / एषा / एतत् ; कः / का / किम्'''</big>====
<big> </big>
<big> उत्तरानुगुणम् रिक्तस्थानानि पूरयन्तु -</big> ▼
#<big>प्र. ….. ……….? उ. एषा बालिका ।</big>
#<big>प्र. एषः कः ? उ. ….. गणेशः।</big>
#<big>प्र. ….. ……….? उ. एषा माला।</big>
# <big>प्र. ….. ……….? उ. एतत् कमलम्।</big>
#<big>प्र. ….. ……….? उ. एतत् पुष्पम्।</big>
#<big>प्र. ….. ……….? उ. एषः बालकः।</big>
#<big>प्र. ….. ……….? उ. एषः शङ्करः ।</big>
# <big>प्र. ….. ……….? उ. एषा शिक्षिका।</big>
#<big>प्र. ….. ……….? उ. एषः
#<big>प्र. ….. ……….? उ. एषा नर्मदा।</big>
#<big>प्र. ….. ……….? उ. एषः तरुणः।</big>
Line 1,051 ⟶ 1,063:
# <big>प्र. ….. कः ? उ. सः भारवाहकः।</big>
#<big>प्र. तत् ……….? उ. ….. नयनम्।</big>
#<big>प्र. ….. ……….? उ. सः
#<big>प्र. ….. ……….? उ. एषः शङ्करः ।</big>
#<big>प्र. ….. ……….? उ. सा नायिका।</big>
Line 1,060 ⟶ 1,072:
====<big>पश्यन्तु अपि च
{| class="wikitable"
| colspan="1" rowspan="4" |[[File:Etat bālakaḥ.jpg|center|frameless]]
Line 1,125 ⟶ 1,137:
|}
<big>'''उदाहरणम्''' ---</big>
|