13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/paJcamyarthe-taH: Difference between revisions
13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/paJcamyarthe-taH
Content deleted Content added
No edit summary |
No edit summary |
||
Line 1: | Line 1: | ||
{{DISPLAYTITLE:पञ्चम्यर्थे तः}} |
{{DISPLAYTITLE:पञ्चम्यर्थे तः}} |
||
== <big>पञ्चम्यर्थे तः</big> == |
|||
=== <big>पञ्चम्यर्थे तः इति प्रयोगः सरलः। तः इति अव्ययपदम्। अतः सर्वेषु लिङ्गेषु तस्य रूपं समानम् ।</big> === |
=== <big>पञ्चम्यर्थे तः इति प्रयोगः सरलः। तः इति अव्ययपदम्। अतः सर्वेषु लिङ्गेषु तस्य रूपं समानम् ।</big> === |
||
⚫ | |||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
|<big>'''पञ्चमीविभक्तिः'''</big> |
|||
| |
|||
|<big>'''तः'''</big> |
|||
|- |
|||
|<big>विद्यालयात्</big> |
|<big>विद्यालयात्</big> |
||
|= |
|= |
||
Line 31: | Line 33: | ||
|} |
|} |
||
⚫ | |||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
! colspan="2" | |
! colspan="2" | |
||
Line 56: | Line 58: | ||
<big>'''कोष्ठके दत्तानि |
<big>'''कोष्ठके दत्तानि वाक्यानि पठतु अवगच्छतु च ।'''</big> |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
|+ |
|+ |
||
|- |
|- |
||
|<big>गङ्गा हिमालयतः प्रवहति।</big> |
|<big>गङ्गा हिमालयतः प्रवहति।</big> |
||
| |
|||
|<big>पत्राणि वृक्षतः पतन्ति।</big> |
|<big>पत्राणि वृक्षतः पतन्ति।</big> |
||
|- |
|- |
||
|<big>फलं वृक्षतः पतति।</big> |
|<big>फलं वृक्षतः पतति।</big> |
||
| |
|||
|<big>माता शाटिका वस्त्रालयतः क्रीतवति। </big> |
|<big>माता शाटिका वस्त्रालयतः क्रीतवति। </big> |
||
|- |
|- |
||
|<big>मोहनः विद्यालयतः आगच्छति।</big> |
|<big>मोहनः विद्यालयतः आगच्छति।</big> |
||
| |
|||
|<big> |
|<big>औषधयः पृथिवीतः उद्भवन्ति।</big> |
||
|- |
|- |
||
|<big>शब्दः |
|<big>शब्दः दूरवाणीतः भवति।</big> |
||
| |
|||
| <big>युवकाः क्रीडाङ्गणतः आगच्छन्ति।</big> |
| <big>युवकाः क्रीडाङ्गणतः आगच्छन्ति।</big> |
||
|- |
|- |
||
|<big> |
|<big>लोकयानं चेन्नैनगरतः गच्छति।</big> |
||
| |
|||
|<big>कपयः वृक्षतः अवरोहन्ति ।</big> |
|<big>कपयः वृक्षतः अवरोहन्ति ।</big> |
||
|- |
|- |
||
|<big>श्वासः नासिकातः आगच्छति।</big> |
|<big>श्वासः नासिकातः आगच्छति।</big> |
||
| |
|||
|<big>वयम् आचार्यतः |
|<big>वयम् आचार्यतः ज्ञानं सम्पादयामः।</big> |
||
|- |
|- |
||
| <big> |
| <big>कमलं सरोवरतः जायते।</big> |
||
| |
|||
|<big>कृषकाः नगरतः ग्रामं गच्छन्ति।</big> |
|<big>कृषकाः नगरतः ग्रामं गच्छन्ति।</big> |
||
|- |
|- |
||
|<big>हस्ततः |
|<big>हस्ततः कङ्गणं पतति।</big> |
||
| |
|||
|<big>नार्याः नदीतः |
|<big>नार्याः नदीतः जलम् आनयन्ति।</big> |
||
|- |
|- |
||
| <big>शीतलता कौमुदीतः प्रवहति।</big> |
| <big>शीतलता कौमुदीतः प्रवहति।</big> |
||
| |
|||
|<big> |
|<big>मधुरं पिपिलिकातः रक्षतु।</big> |
||
|- |
|- |
||
|<big>पुरुषः कार्यालयतः गृहम् आगच्छति।</big> |
|<big>पुरुषः कार्यालयतः गृहम् आगच्छति।</big> |
||
| |
|||
|<big>सः वित्तकोशतः धनम् आनयति।</big> |
|<big>सः वित्तकोशतः धनम् आनयति।</big> |
||
|} |
|} |
||
Line 148: | Line 160: | ||
=== <big>अभ्यासः -</big> <big>कस्मात् किम् आगतम् इति लिखतु</big> === |
=== <big>अभ्यासः -</big> <big>कस्मात् किम् आगतम् इति लिखतु</big> === |
||
[[File:Butterfly Life Cycle2.0.png|frameless|373x373px]] |
[[File:Butterfly Life Cycle2.0.png|frameless|373x373px]] |
||
Line 160: | Line 175: | ||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
|+ |
|+ |
||
!<big>क्षीरकेन्द्रम्, हिमालयः, |
!<big>क्षीरकेन्द्रम्, हिमालयः, वाराणासी, क्रीडाङ्गणम्, नदी, नगरम्, छुरिका, आपणम्, पाकशाला,</big> <big>कार्यालयम् ग्रामः, गोशाला, मुखं, यानम्, पाञ्चालिका, वृक्षः, ग्रन्थालयः, शाखा, बाष्पस्थाली।</big> |
||
|} |
|} |
||
<big><br /> |
<big><br /> |
||
'''उपरिष्टात् कोष्ठकात् |
'''उपरिष्टात् कोष्ठकात् उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थानं पूरयतु |''' </big> |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
|<big> १</big> |
|<big> १</big> |
||
Line 170: | Line 185: | ||
|- |
|- |
||
|<big> २</big> |
|<big> २</big> |
||
|<big>भवती कुतः |
|<big>भवती कुतः क्षीरं क्रीणाति? </big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big> ३</big> |
|<big> ३</big> |
||
|<big> |
|<big>बाष्पः कुतः आगच्छति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>४</big> |
|<big>४</big> |
||
|<big>यात्रिका |
|<big>यात्रिका कुतः पतति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>५</big> |
|<big>५</big> |
||
|<big>भवान् कुतः |
|<big>भवान् कुतः पुस्तकानि स्वीकरोति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>६</big> |
|<big>६</big> |
||
|<big>गोपालकः |
|<big>गोपालकः कुतः गां नयति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>७</big> |
|<big>७</big> |
||
|<big>फलरसः |
|<big>फलरसः कुतः श्रवति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>८</big> |
|<big>८</big> |
||
|<big>खजूरः |
|<big>खजूरः कुतः क्रीणाति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>९</big> |
|<big>९</big> |
||
|<big>कृषकः |
|<big>कृषकः कुतः आगच्छति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>१०</big> |
|<big>१०</big> |
||
|<big>कुतः |
|<big>कुतः फलानि पतति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>११</big> |
|<big>११</big> |
||
|<big>बालकः |
|<big>बालकः कुतः आगच्छति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>१२</big> |
|<big>१२</big> |
||
|<big>ग्रामीणः |
|<big>ग्रामीणः कुतः जलम् आनयति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>१३</big> |
|<big>१३</big> |
||
|<big> |
|<big>पुष्पं कुतः पतितम्?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>१४</big> |
|<big>१४</big> |
||
|<big>शब्दः |
|<big>शब्दः कुतः आगच्छति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|<big>१५</big> |
|<big>१५</big> |
||
|<big> |
|<big>रेल्यानं कुतः आगच्छति?</big> |
||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
Line 233: | Line 248: | ||
<big>उदाहरणम्</big> |
<big>उदाहरणम्</big> |
||
<big>'''१. |
<big>'''१. जलं <u>द्रोणीतः</u> (द्रोणी) उद्गच्छति।'''</big> |
||
<big>२. तैलं---------(कूपी) स्रवति।</big> |
<big>२. तैलं---------(कूपी) स्रवति।</big> |
||
Line 243: | Line 258: | ||
<big>५. दध्यन्नं ----- (मार्जारः) रक्षतु।</big> |
<big>५. दध्यन्नं ----- (मार्जारः) रक्षतु।</big> |
||
<big>६. नवनीतं -----( |
<big>६. नवनीतं -----(दधि) प्राप्नोति।</big> |
||
<big>७. वयं -----(समुद्रतीरम्) शङ्खम् आनयामः ।</big> |
<big>७. वयं -----(समुद्रतीरम्) शङ्खम् आनयामः ।</big> |
||
Line 273: | Line 288: | ||
<big>२०.सा ---------(कपाटिका) पुस्तकानि स्वीकरोति।</big> |
<big>२०.सा ---------(कपाटिका) पुस्तकानि स्वीकरोति।</big> |
||
<big>२१.ध्वनिः ------(आकाशवाणी) |
<big>२१.ध्वनिः ------(आकाशवाणी) भवति।</big> |
||
<big>२२.बालकः ---- (वर्गः) बहिः तिष्ठति।</big> |
<big>२२.बालकः ---- (वर्गः) बहिः तिष्ठति।</big> |
||
Line 285: | Line 300: | ||
<big>२६. अम्बा---(गृहम्) भोजनम् आनयति।</big> |
<big>२६. अम्बा---(गृहम्) भोजनम् आनयति।</big> |
||
<big>२७. माला-----(नीलगिरी) |
<big>२७. माला-----(नीलगिरी) प्रयाणं करोति।</big> |
||
<big>२८. मोनिषा पुस्तकानि ----(विदेशः) आनयति।</big> |
<big>२८. मोनिषा पुस्तकानि ----(विदेशः) आनयति।</big> |
||
Line 298: | Line 313: | ||
<big> ७. छुरिकातः ८.आपणतः, ९. नगरतः, १०. वृक्षतः, ११. क्रीडाङ्गणतः, १२. नदीतः, १३.शाखातः,</big> |
<big> ७. छुरिकातः ८.आपणतः, ९. नगरतः, १०. वृक्षतः, ११. क्रीडाङ्गणतः, १२. नदीतः, १३.शाखातः,</big> |
||
<big> १४. मुखतः, १५. |
<big> १४. मुखतः, १५. वाराणसीतः।</big> |