13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/yadi-tarhi: Difference between revisions
13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/yadi-tarhi
Content deleted Content added
No edit summary |
No edit summary |
||
Line 2: | Line 2: | ||
[[File:Home 13-2023.png|48x48px|thumb|'''[[13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons-2023|Home]]''']] |
[[File:Home 13-2023.png|48x48px|thumb|'''[[13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons-2023|Home]]''']] |
||
=== <big>यदि, तर्हि इति अव्ययपदानि</big> === |
=== <big>'''यदि, तर्हि इति अव्ययपदानि'''</big> === |
||
<big>यदि - If , तर्हि - Then.</big> |
<big>यदि - If , तर्हि - Then.</big> |
||
===<big>एतानि वाक्यानि पठतु अवगच्छतु च</big>=== |
===<big>एतानि वाक्यानि पठतु, अवगच्छतु च</big>=== |
||
#<big>यदि परिक्षा भवति तर्हि छात्राः पठन्ति।</big> |
#<big>यदि परिक्षा भवति तर्हि छात्राः पठन्ति।</big> |
||
#<big>यदि जलम् अस्ति तर्हि सस्यानां सेचनं भवति।</big> |
#<big>यदि जलम् अस्ति तर्हि सस्यानां सेचनं भवति।</big> |
||
#<big>यदि आसन्दः अस्ति, तर्हि सः उपविशति।</big> |
#<big>यदि आसन्दः अस्ति, तर्हि सः उपविशति।</big> |
||
#<big>यदि वृष्टिः भवति तर्हि नदीषु सरोवरेषु कूपेषु च जलं |
#<big>यदि वृष्टिः भवति तर्हि नदीषु, सरोवरेषु, कूपेषु च जलं वर्तते ।</big> |
||
#<big>यदि पिता सायङ्काले |
#<big>यदि पिता सायङ्काले शीघ्रम् आगच्छति तर्हि आवाम् आपणं गच्छावः।</big> |
||
#<big>यदि सर्वे मिलित्वा कुर्वन्ति तर्हि कार्यं सुलभतया शीघ्रतया च समाप्तं |
#<big>यदि सर्वे मिलित्वा कुर्वन्ति तर्हि कार्यं सुलभतया शीघ्रतया च समाप्तं भवति ।</big> |
||
#<big>यदि शालागमने विलम्बः भवति तर्हि अध्यापकः तर्जयति।</big> |
#<big>यदि शालागमने विलम्बः भवति तर्हि अध्यापकः तर्जयति।</big> |
||
#<big>यदि अवकाशः भवति तर्हि अद्य भवतीं मेलिष्यामि।</big> |
#<big>यदि अवकाशः भवति तर्हि अद्य भवतीं मेलिष्यामि।</big> |
||
Line 23: | Line 23: | ||
<big>यथा –</big> |
<big>यथा –</big> |
||
<big> |
<big>१. पुष्पाणि सन्ति। माला भवति । </big> |
||
<big>'''यदि''' पुष्पाणि सन्ति '''तर्हि''' माला भवति।</big> |
<big>'''यदि''' पुष्पाणि सन्ति '''तर्हि''' माला भवति।</big> |
||
<big> |
<big>२. आम्रफलानि पक्वानि सन्ति । अहं क्रीणामि।</big> |
||
<big> |
<big>३. पिता कन्दुकम् आनयति। बालकाः क्रीडन्ति।</big> |
||
<big> |
<big>४. अभ्यासः सम्यक् भवति। छात्राः उत्तीर्णाः भवन्ति।</big> |
||
<big> |
<big>५. संस्कृतं पठन्ति। बहु लाभः भवति।</big> |
||
<big> |
<big>६. विद्युत् अस्ति। दिपः ज्वलति।</big> |
||
<big> |
<big>७. सैनिकाः सन्ति। देशस्य रक्षणं भवति।</big> |
||
<big> |
<big>८. भवान् औषधं पिबति। स्वस्ठः भवति।</big> |
||
<big> |
<big>९. लोकयानं वेगेन न गच्छति। समये तत्र न प्राप्नुमः।</big> |
||
<big> |
<big>१०. श्वः विरामः भवति। चलनचित्रमन्दिरं गमिष्यामः।</big> |
||
Line 55: | Line 55: | ||
<big>'''यदि''' निद्रा आगच्छति '''तर्हि''' शयनं करोतु |</big> |
<big>'''यदि''' निद्रा आगच्छति '''तर्हि''' शयनं करोतु |</big> |
||
<big>1.ज्वर: - |
<big>1.ज्वर: - औषधम् </big> |
||
<big>…… ……अस्ति …… …… आवश्यकम्।</big> |
<big>…… ……अस्ति …… …… आवश्यकम्।</big> |
||
Line 73: | Line 73: | ||
<big>5. धनम् - उद्योगः </big> |
<big>5. धनम् - उद्योगः </big> |
||
<big>…… …… अपेक्षितं…… …… |
<big>…… …… अपेक्षितं…… …… आवश्यकः।</big> |
||
<big>6. शान्तिः - सत्सङ्गः</big> |
<big>6. शान्तिः - सत्सङ्गः</big> |
||
<big>…… |
<big>…… ……अपेक्षिता…… …… आवश्यक:।</big> |
||
<big>7. क्षीरम् - धेनुः</big> |
<big>7. क्षीरम् - धेनुः</big> |
||
<big>…… ……अपेक्षितं…… …… |
<big>…… ……अपेक्षितं…… …… आवश्यकी।</big> |
||
<big>8. कार्यसिद्धिः - परिश्रमः </big> |
<big>8. कार्यसिद्धिः - परिश्रमः </big> |
||
<big>…… |
<big>…… ……अपेक्षिता…… …… आवश्यकः।</big> |
||
<big>9. |
<big>9. चाकलेहः - धनम्</big> |
||
<big>…… |
<big>…… ……अपेक्षितः…… …… आवश्यकम्।</big> |
||
<big>10. तृप्तिः - समाजसेवा </big> |
<big>10. तृप्तिः - समाजसेवा </big> |
||
<big>…… |
<big>…… ……अपेक्षिता…… …… आवश्यकी।</big> |
||
====<big>अभ्यासः </big>==== |
====<big>अभ्यासः </big>==== |
||
<big>३. समीरः शय्यादिवस्त्राणि भाटकार्थं ददाति | |
<big>३. समीरः शय्यादिवस्त्राणि भाटकार्थं ददाति | भाटकविवरणम् अधोभागे दत्तमस्ति</big> |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
|<big>वस्तुनाम </big> |
|<big>वस्तुनाम </big> |
||
Line 127: | Line 127: | ||
====<big>उपरितनविवरणस्य आधारेण |
====<big>उपरितनविवरणस्य आधारेण किं वस्तु कति दिनानि नीतं चेत् कियत् मूल्यं दातव्यम् इति “यदि-तर्हि” इति उपयुज्य लिखन्तु ।</big>==== |
||
<big>उदा- '''यदि''' शय्या |
<big>उदा- '''यदि''' शय्या एकं दिनं नीयते '''तर्हि''' भाटकं चत्वारि रूप्यकाणि । </big> |
||
<big>1. …………शय्या |
<big>1. …………शय्या दिनद्वयं नीयते ……….भाटकं ……… ………. ।</big> |
||
<big>2. ………….शय्या ………… …………… भाटकं ……… ……… ।</big> |
<big>2. ………….शय्या ………… …………… भाटकं ……… ……… ।</big> |