13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/esha-saH-sA-tat: Difference between revisions
No edit summary |
No edit summary |
||
Line 1: | Line 1: | ||
= <big>'''एषः |
= <big>'''एषः / सः , एषा / सा , एतत् / तत्'''</big> = |
||
{{DISPLAYTITLE:एषः - सः - सा - तत् }} |
{{DISPLAYTITLE:एषः - सः - सा - तत् }} |
||
[[File:Home 13-2023.png|48x48px|thumb|'''[[13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons-2023|Home]]''']] |
[[File:Home 13-2023.png|48x48px|thumb|'''[[13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons-2023|Home]]''']] |
||
Line 6: | Line 6: | ||
===<big>'''एतत् / तत् इति नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः'''</big>=== |
===<big>'''एतत् / तत् इति नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः'''</big>=== |
||
====<big>'''समीपस्थस्य बोधनाय - एतत्'''</big>==== |
====<big>'''समीपस्थस्य बोधनाय - एतत् / तत् इत्यस्य उपोगः'''</big>==== |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
|+ |
|+ |
||
Line 20: | Line 20: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
|- |
|||
| |
|||
{| class="wikitable" |
|||
!'''<big>भवनम्</big>''' |
|||
|} |
|||
[[File:Bhavana new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Bhavana new.jpeg|center|frameless]] |
||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|170x170px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|170x170px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!'''<big>मन्दिरम्</big>''' |
|||
|} |
|||
[[File:Mandiram new.jpeg|frameless]] |
[[File:Mandiram new.jpeg|frameless]] |
||
|- |
|- |
||
|<big> |
|<big>'''एतत् भवनम् ।'''</big> |
||
| |
| |
||
| |
| |
||
|<big> |
|<big>'''तत् मन्दिरम्'''</big> |
||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
Line 48: | Line 37: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>वातायनम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Vātāyanam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Vātāyanam new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>एतत् वातायनम्</big> |
|||
|} |
|||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg |
|[[File:Tat full arm.jpeg|frameless|170x170px|left]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>सोपानम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Sopānam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Sopānam new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>तत् सोपानम्</big> |
|||
|} |
|||
|- |
|- |
||
|<big>'''एतत् वातायनम्'''</big> |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
|<big>'''तत् सोपानम्'''</big> |
|||
| |
|||
| |
|||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
Line 77: | Line 54: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!'''<big>कमलम्</big>''' |
|||
|} |
|||
[[File:Kamalam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Kamalam new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>एतत् कमलम्</big> |
|||
|} |
|||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg |
|[[File:Tat full arm.jpeg|frameless|170x170px|left]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>चम्पकम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Campakam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Campakam new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>तत् चम्पकम्</big> |
|||
|} |
|||
|- |
|- |
||
|<big>'''एतत् कमलम्'''</big> |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
|<big>'''तत् चम्पकम्'''</big> |
|||
| |
|||
| |
|||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
Line 106: | Line 71: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>छत्रम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Chatram new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Chatram new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>एतत् छात्रम्</big> |
|||
|} |
|||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>पर्णम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Parṇam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Parṇam new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>तत् पर्णम्</big> |
|||
|} |
|||
|- |
|- |
||
|<big>'''एतत् छात्रम्'''</big> |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
|<big>'''तत् पर्णम्'''</big> |
|||
| |
|||
| |
|||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
Line 135: | Line 88: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>क्रीडनकम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Krīḍanakam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Krīḍanakam new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>एतत् क्रीडनकम् </big> |
|||
|} |
|||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>पुस्तकम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Pustakam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Pustakam new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>तत् पुस्तकम्</big> |
|||
|} |
|||
|- |
|- |
||
!<big>एतत् क्रीडनकम्</big> |
|||
! |
|||
| |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
|<big>'''तत् पुस्तकम्'''</big> |
|||
|- |
|- |
||
! |
! |
||
Line 164: | Line 105: | ||
|- |
|- |
||
! { | |
! { | |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>नेत्रम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Netram new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Netram new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>एतत् नेत्रम्</big> |
|||
|} |
|||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>उपनेत्रम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Upanetram new.jpg|center|frameless]] |
[[File:Upanetram new.jpg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>तत् उपनेत्रम्</big> |
|||
|} |
|||
|- |
|- |
||
!<big>एतत् नेत्रम्</big> |
|||
! |
|||
| |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
|<big>'''तत् उपनेत्रम्'''</big> |
|||
|- |
|- |
||
! |
! |
||
Line 193: | Line 122: | ||
|- |
|- |
||
! |
! |
||
[[File:Dugdham new.jpeg|frameless|left|160x160px]] |
|||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>दुग्धम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Dugdham new.jpeg|center|frameless]] |
|||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>एतत् दुग्धम्</big> |
|||
|} |
|||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
[[File:Jalam new.jpeg|frameless|left|160x160px]] |
|||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>जलम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Jalam new.jpeg|center|frameless]] |
|||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>तत् जलम्</big> |
|||
|} |
|||
|- |
|- |
||
!<big>एतत् दुग्धम्</big> |
|||
! |
|||
| |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
|<big>'''तत् जलम्'''</big> |
|||
|- |
|- |
||
! |
! |
||
Line 222: | Line 139: | ||
|- |
|- |
||
! |
! |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>विमानम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Vimanam new.jpg|center|frameless]] |
[[File:Vimanam new.jpg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>एतत् विमानम्</big> |
|||
|} |
|||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>रेलयानम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Relayanam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Relayanam new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>तत् रेलयानम्</big> |
|||
|} |
|||
|- |
|- |
||
!<big>एतत् विमानम्</big> |
|||
! |
|||
| |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
|<big>'''तत् रेलयानम्'''</big> |
|||
|- |
|- |
||
! |
! |
||
Line 251: | Line 156: | ||
|- |
|- |
||
! |
! |
||
[[File:Phalam new.jpeg|frameless|left|160x160px]] |
|||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>फलम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Phalam new.jpeg|center|frameless]] |
|||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>एतत् फलम्</big> |
|||
|} |
|||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg |
|[[File:Tat full arm.jpeg|frameless|170x170px|left]] |
||
| |
| |
||
[[File:Puspam new.jpg|frameless|left|160x160px]] |
|||
{| class="wikitable" |
|||
|- |
|||
!<big>पुष्पम्</big> |
|||
!<big>'''एतत् फलम्'''</big> |
|||
|} |
|||
| |
|||
[[File:Puspam new.jpg|frameless|left|180x180px]] |
|||
| |
|||
{| class="wikitable" |
|||
|<big>'''तत् पुष्पम्'''</big> |
|||
|} |
|||
|- |
|- |
||
! |
! |
||
Line 275: | Line 173: | ||
|- |
|- |
||
! |
! |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>उद्यानम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Udyanam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Udyanam new.jpeg|center|frameless]] |
||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg |
|[[File:Tat full arm.jpeg|frameless|170x170px|left]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>सस्यम्</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Sasyam new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Sasyam new.jpeg|center|frameless]] |
||
|- |
|- |
||
Line 294: | Line 186: | ||
===<big>'''एषः सः इति पुंलिङ्ग-प्रयोगः'''</big>=== |
===<big>'''एषः - सः इति पुंलिङ्ग-प्रयोगः'''</big>=== |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|<big>'''एषः'''</big>'''''<small>(समीपस्थस्य बोधनाय)</small>''''' |
|<big>'''एषः'''</big>'''''<small>(समीपस्थस्य बोधनाय)</small>''''' |
||
|<big>'''सः'''</big>'''''<small>(दूरस्य बोधनाय)</small>''''' |
|<big>'''सः'''</big>'''''<small>(दूरस्य बोधनाय)</small>''''' |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg |
|[[File:Tat full arm.jpeg|frameless|170x170px|left]] |
||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
Line 307: | Line 199: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>नर्तकः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Nartakaḥ 2.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Nartakaḥ 2.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>एषः नर्तकः</big> |
|||
|} |
|||
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
||
|[[File:Tat full arm.jpeg |
|[[File:Tat full arm.jpeg|frameless|170x170px|left]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>गायकः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Gāyakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Gāyakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>सः गायकः</big> |
|||
|} |
|||
|- |
|- |
||
|'''<big>एष नर्तकः</big>''' |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
|'''<big>सः गायकः</big>''' |
|||
| |
|||
| |
|||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
Line 335: | Line 215: | ||
| |
| |
||
|- |
|- |
||
|[[File:Cālakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
|||
| |
|||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>चालकः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Cālakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
|||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
!<big>एषः चालकः</big> |
!<big>एषः चालकः</big> |
||
Line 346: | Line 222: | ||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>पत्रवाहकः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Patravāhakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Patravāhakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 365: | Line 238: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>सौचिकः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Saucikaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Saucikaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 375: | Line 245: | ||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>कुम्भकारः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Kumbhakāraḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Kumbhakāraḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 394: | Line 261: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>बालकः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Bālakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Bālakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 404: | Line 268: | ||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>वृद्धः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Vṛddhaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Vṛddhaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 423: | Line 284: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>वानरः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Vānaraḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Vānaraḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 433: | Line 291: | ||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>गजः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Gajaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Gajaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 481: | Line 336: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>मयूरः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Mayūraḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Mayūraḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 491: | Line 343: | ||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>शुकः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Śukaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Śukaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 510: | Line 359: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>भिक्षुकः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Bhikṣukaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Bhikṣukaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 520: | Line 366: | ||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>नृपः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Nṛpaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Nṛpaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 539: | Line 382: | ||
|- |
|- |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>छात्रः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Chātraḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Chātraḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 549: | Line 389: | ||
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
|[[File:Tat full arm.jpeg|center|frameless|189x189px]] |
||
| |
| |
||
{| class="wikitable" |
|||
!<big>अध्यापकः</big> |
|||
|} |
|||
[[File:Adhyāpakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
[[File:Adhyāpakaḥ new.jpeg|center|frameless]] |
||
{| class="wikitable" |
{| class="wikitable" |
||
Line 1,609: | Line 1,446: | ||
<big>एषः / एषा / एतत्</big> |
<big>एषः / एषा / एतत्</big> |
||
<big>कः / का / किम्</big> |
<big>कः / का / किम् ?</big> |
||
|<big>युतकम्</big> |
|<big>युतकम्</big> |
||
| <big>गोशाला</big> |
| <big>गोशाला</big> |
Revision as of 19:41, 3 July 2023
एषः / सः , एषा / सा , एतत् / तत्
![](http://static.miraheze.org/samskritavyakaranamwiki/thumb/e/e9/Home_13-2023.png/48px-Home_13-2023.png)
एतत् / तत् इति नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः
समीपस्थस्य बोधनाय - एतत् / तत् इत्यस्य उपोगः
एषः - सः इति पुंलिङ्ग-प्रयोगः
एषा, सा इति स्त्रीलिङ्ग-प्रयोगाः
![]() |
एषा(समीपस्थस्य बोधनाय) | सा(दूरस्य बोधनाय) | ![]() | ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
|
एते प्रश्नवाचकाः
कः ? , का ? , किम् ?
सम्यक् स्मरन्तु—
प्रश्नः | लिङ्गम् | उत्तरम् |
एषः / सः -कः ? | पुंलिङ्गम् | एषः नर्तकः / सः गायकः |
एषा / सा - का ? | स्त्रीलिङ्गम् | एषा वैद्या / सा शिक्षिका |
एतत् / तत् - किम् ? | नपुंसकलिङ्गम् | एतत् भवनम् / तत् मन्दिरम् |
![]() |
एषः | सः | ![]() | ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]() |
एषा | सा | ![]() | ||||
![]()
|
![]() |
![]() |
![]()
| ||||
![]() |
एतत् | तत् | ![]() | ||||
![]() एतत् किम् ? एतत् भवनम्। |
![]() |
![]() |
![]() तत् मन्दिरम्। |
एषः/सः / एषा/सा /
एतत्/तत् |
कः/का/किम् ? | प्रश्नः | उत्तरम् | ||
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः चालकः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः रजकः। | |
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः तक्षकः। | |
![]()
|
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः सैनिकः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः विदूषकः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः न्यायाधीशः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः कुम्भकारः । | |
![]()
|
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः धीवरः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः गोपालकः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः हस्तिपकः । | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा गायिका। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा परिचारिका। | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा तुला। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा छात्रा। | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा नदी। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा समदर्वी। | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा घटी। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा द्विचक्रिका। | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा कर्तरी। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा छुरिका। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् नेत्रम् । | |
![]() |
![]() |
किम् ? | तत् किम्? | तत् उपनेत्रम् । | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् पर्णम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् पुष्पम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | तत् किम्? | तत् गृहम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् विमानम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | तत् किम्? | तत् लोकयानम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् उद्यानम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | तत् किम्? | तत् सस्यम्। | |
![]()
|
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् व्यजनम्। | |
अभ्यासः
चित्राणि दृष्ट्वा उत्तराणि लिखन्तु ---
एषः/ एषा / एतत् ![]() |
सः /सा /तत्![]() |
||
![]() उ. एषः मूषकः। |
![]() |
![]() |
![]() प्र. सः कः ? उ. सः मार्जारः । |
![]() उ. --- --- । |
![]() |
![]() |
![]() उ. --- --- । |
![]() उ. --- --- । |
![]() |
![]() |
![]() उ. --- --- । |
![]() उ. --- ---? |
![]() |
![]() |
![]() उ. --- --- ? |
![]() उ. एतत् व्यजनम्। |
![]() |
![]() |
![]() उ. --- --- । |
एषः / एषा / एतत् ; कः / का / किम्
उत्तरानुगुणं रिक्तस्थानानि पूरयन्तु -
१) प्र. ….. ……….? उ. एषा बालिका ।
२) प्र. एषः कः ? उ. ….. गणेशः।
३) प्र. ….. ……….? उ. एषा माला।
४) प्र. ….. ……….? उ. एतत् कमलम्।
५) प्र. ….. ……….? उ. एतत् पुष्पम्।
६) प्र. ….. ……….? उ. एषः बालकः।
७) प्र. ….. ……….? उ. एषः शङ्करः ।
८) प्र. ….. ……….? उ. एषा शिक्षिका।
९) प्र. ….. ……….? उ. एषः वृद्धः ।
१०) प्र. ….. ……….? उ. एषा नर्मदा।
११) प्र. ….. ……….? उ. एषः तरुणः।
१२) प्र. ….. ……….? उ. एतत् नगरम्।
एषः / एषा / एतत् ; सः / सा / तत् ; कः / का / किम्
रिक्तस्थानानि पूरयन्तु -
१) प्र. एषः ……? उ. …. रामः ।
२) प्र. तत् ….. ? उ. ….. देवालयम्।
३) प्र. एषा ……….? उ. ….. माला।
४) प्र. ….. कः ? उ. सः भारवाहकः।
५) प्र. तत् ……….? उ. ….. नयनम्।
६) प्र. ….. ……….? उ. सः बालकः।
७) प्र. ….. ……….? उ. एषः शङ्करः ।
८) प्र. ….. ……….? उ. सा नायिका।
९) प्र. ….. ……….? उ. सः स्वर्णकारः ।
१०) प्र. ….. ……….? उ. सा मालती।
११) प्र. ….. ……….? उ. सः तरुणः।
१२) प्र. ….. ……….? उ. तत् करवस्त्रम्।
अधः दत्तानि पदानि पश्यन्तु। उदाहरणम् अनुसृत्य प्रश्नवाक्यम् उत्तरवाक्यं च लिखन्तु ----
उदाहरणम् ---
प्र. एषः कः ?
उ. एषः भल्लूकः।
प्र. सा का?
उ. सा द्विचक्रिका ।
![]() |
भल्लूकः | देवता | ![]() |
माला | लेखनी | ||
धीवरः | नर्तकः | ||
द्रोणी | दर्वी | ||
प्रश्नः ---
एषः / एषा / एतत् कः / का / किम् ? |
युतकम् | गोशाला | उत्तरम् ---
एषः / एषा / एतत् |
दाडिमम् | अध्यापिका | ||
![]() |
द्विचक्रिका | श्वेतफलकम् | ![]() |
हरिणः | सम्मार्जनी | ||
अनुजः | वृक्षः | ||
जलम् | सोपानम् | ||
प्रश्नः ---
सः / सा / तत् कः / का/ किम् |
शाटिका | अध्यापकः | उत्तरम् ---
सः / सा / तत् |
वानरः | वातायनम् |