13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/sma-prayogaH: Difference between revisions
No edit summary |
No edit summary |
||
(18 intermediate revisions by 4 users not shown) | |||
Line 1:
{{DISPLAYTITLE:३८. स्म -प्रयोगः}}
[[File:Home 13-2023.png|48x48px|thumb|'''[[13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons-2023|Home]]''']]
=== <big>'''स्म
==== <big>'''वर्तमानकालिकैः धातुरुपैः सह ‘स्म’ पदस्य प्रयोगः भवति चेत् तानि रूपाणि भूतकालिकक्रियाणाम् अर्थं प्रकटयन्ति।'''</big> ====
<big>उदाहरणम् ---</big>
<big>१. पिता शयनं करोति। ---> पिता शयनं करोति स्म ।</big>
<big>२. माता भोजनं पचति। ---> माता भोजनं पचति स्म ।</big>
<big>
<big>
<big>
<big>६. धनिकाः दानं ददति। ---> धनिकाः दानं ददति स्म ।</big>
<big>७. अहं गच्छामि ।</big> <big>---> अहं गच्छामि स्म ।</big>
<big>८. यूयं पिबथ । ---> यूयं पिबथ स्म ।</big>
<big>९. पुष्पाणि विकसन्ति। ---> पुष्पाणि विकसन्ति स्म ।</big>
<big>१०. पुस्तकम् अस्ति । ---> पुस्तकम् अस्ति स्म ।</big>
=== <big>'''स्म पदस्य प्रयोगेण भूतकालदर्शक-क्रियापदस्य परिवर्तनं वर्तमानकालधातुरूपे भवति।'''</big> ===
<big>उदाः ---</big>
<big>१. रामः अखादत् । ---> रामः खादति
<big>२. अहम् अखादम् । ---> अहं खादामि
<big>३. बालिका अपठत् । ---> बालिका पठति
<big>४. त्वम्
<big>५. श्यामः अपश्यत् । ---> श्यामः पश्यति
<big>६. पर्णानि
<big>७. सिंहाः
<big>८.
<big>९. फलानि अभवन् । ---> फलानि भवन्ति
<big>१०. वयम् अक्रीडाम । ---> वयं क्रीडामः स्म
=== <big>अभ्यासः</big> ===
<big>चित्रं दृष्ट्वा कः कः किं किं करोति स्म इति लिखतु ---</big>
{| class="wikitable"
![[File:1-paThati sma A.png|center|frameless|162x162px]]
!बालकः पठति स्म ।
|-
|
|
|
|-
|२.
|[[File:2- shayati sma.png|center|frameless|114x114px]]
|
|-
|
|
|
|-
|३.
|[[File:3-paThati sma.png|center|frameless|145x145px]]
|
|-
|
|
|
|-
|४.
|[[File:4-gaayati sma.png|center|frameless|106x106px]]
|
|-
|
|
|
|-
|५.
|[[File:5. taranti sma.png|center|frameless|138x138px]]
|
|-
|
|
|
|-
|६.
|[[File:6. karShati sma.png|center|frameless|129x129px]]
|
|-
|
|
|
|-
|७.
|[[File:7. aarohati sma.png|center|frameless|112x112px]]
|
|-
|
|
|
|-
|८.
|[[File:8-kriDanti sma.png|center|frameless|128x128px]]
|
|-
|
|
|
|-
|९.
|[[File:9. pibati sma.png|center|frameless|124x124px]]
|
|-
|
|
|
|-
|१०.
|[[File:10-namati sma.png|center|frameless|137x137px]]
|
|-
|
|
|
|-
|११.
|[[File:11. garhati sma.png|center|frameless|99x99px]]
|
|-
|
|
|
|-
|१२. .
|[[File:17-pachati sma.png|center|frameless|135x135px]]
|
|-
|
|
|
|-
|१३..
|[[File:Pashyati.jpg|center|frameless|131x131px]]
|
|-
|
|
|
|-
|१४..
|[[File:Khadati.jpg|center|frameless|139x139px]]
|
|-
|
|
|
|-
|१५..
|[[File:Agachanti.jpg|center|frameless|109x109px]]
|
|-
|
|
|
|-
|१६.
|[[File:Gajaḥ.jpeg|center|frameless|167x167px]]
|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
|१७.
|[[File:Saucikaḥ.jpeg|center|frameless|151x151px]]
|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
|१८.
|[[File:Lekhikā.jpeg|center|frameless|186x186px]]
|
|-
|
|
|
|-
|१९.
|[[File:Patravāhakaḥ new.jpeg|center|frameless|136x136px]]
|
|-
|
|
|
|-
|२०.
|[[File:Vidūṣakaḥ.jpeg|center|frameless|126x126px]]
|
|-
|
|
|
|-
|२१.
|[[File:Mayūraḥ new.jpeg|center|frameless|133x133px]]
|
|-
|
|
|
|-
|२२.
|[[File:Nartakaḥ 2.jpeg|center|frameless|136x136px]]
|
|-
|
|
|
|-
|२३.
|[[File:Śikṣikā new.jpeg|center|frameless|108x108px]]
|
|-
|
|
|
|-
|२४.
|[[File:Gāyakaḥ new.jpeg|center|frameless|129x129px]]
|
|-
|
|
|
|-
|२५.
|[[File:Bhikṣukaḥ new.jpeg|center|frameless|128x128px]]
|
|}
<big>'''[https://static.miraheze.org/samskritavyakaranamwiki/9/97/PAGE_38_PDF.pdf स्म -प्रयोगः PDF]'''</big>
<big>'''[https://archive.org/download/spoken-sanskrit-73_202402/038%20-%20Sma%20Prayogaha.ppsx स्म -प्रयोगः PPTX with audio]'''</big>
<big>'''[https://archive.org/download/spoken-sanskrit-73_202402/038%20-%20Sma%20Prayogaha%20%20NA.ppsx स्म -प्रयोगः PPTX without audio]'''</big>
'''PAGE 38'''
|
Latest revision as of 03:13, 23 May 2024
स्म -प्रयोगः
![](http://static.miraheze.org/samskritavyakaranamwiki/thumb/e/e9/Home_13-2023.png/48px-Home_13-2023.png)
स्म इति अव्ययम् ।
वर्तमानकालिकैः धातुरुपैः सह ‘स्म’ पदस्य प्रयोगः भवति चेत् तानि रूपाणि भूतकालिकक्रियाणाम् अर्थं प्रकटयन्ति।
उदाहरणम् ---
१. पिता शयनं करोति। ---> पिता शयनं करोति स्म ।
२. माता भोजनं पचति। ---> माता भोजनं पचति स्म ।
३. गायकः गायति । ---> गायकः गायति स्म ।
४. नर्तक्यः नृत्यन्ति। ---> नर्तक्यः नृत्यन्ति स्म।
५. भक्तौ नमतः । ---> भक्तौ नमतः स्म।
६. धनिकाः दानं ददति। ---> धनिकाः दानं ददति स्म ।
७. अहं गच्छामि । ---> अहं गच्छामि स्म ।
८. यूयं पिबथ । ---> यूयं पिबथ स्म ।
९. पुष्पाणि विकसन्ति। ---> पुष्पाणि विकसन्ति स्म ।
१०. पुस्तकम् अस्ति । ---> पुस्तकम् अस्ति स्म ।
स्म पदस्य प्रयोगेण भूतकालदर्शक-क्रियापदस्य परिवर्तनं वर्तमानकालधातुरूपे भवति।
उदाः ---
१. रामः अखादत् । ---> रामः खादति स्म ।
२. अहम् अखादम् । ---> अहं खादामि स्म |
३. बालिका अपठत् । ---> बालिका पठति स्म ।
४. त्वम् अधावः। ---> त्वं धावसि स्म ।
५. श्यामः अपश्यत् । ---> श्यामः पश्यति स्म ।
६. पर्णानि अपतन्। ---> पर्णानि पतन्ति स्म ।
७. सिंहाः अगर्जन्। ---> सिंहाः गर्जन्ति स्म ।
८. यूयम् अलिखत। ---> यूयं लिखथ स्म ।
९. फलानि अभवन् । ---> फलानि भवन्ति स्म ।
१०. वयम् अक्रीडाम । ---> वयं क्रीडामः स्म ।
अभ्यासः
चित्रं दृष्ट्वा कः कः किं किं करोति स्म इति लिखतु ---
१. | ![]() |
बालकः पठति स्म । |
---|---|---|
२. | ![]() |
|
३. | ![]() |
|
४. | ![]() |
|
५. | ![]() |
|
६. | ![]() |
|
७. | ![]() |
|
८. | ![]() |
|
९. | ![]() |
|
१०. | ![]() |
|
११. | ![]() |
|
१२. . | ![]() |
|
१३.. | ![]() |
|
१४.. | ![]() |
|
१५.. | ![]() |
|
१६. | ![]() |
|
१७. | ![]() |
|
१८. | ![]() |
|
१९. | ![]() |
|
२०. | ![]() |
|
२१. | ![]() |
|
२२. | ![]() |
|
२३. | ![]() |
|
२४. | ![]() |
|
२५. | ![]() |
स्म -प्रयोगः PPTX without audio
PAGE 38