|
|
Line 1: |
Line 1: |
|
= <big>एषः - सः - सा - तत्</big> = |
|
= <big>'''एषः - सः - सा - तत्'''</big> = |
|
{{DISPLAYTITLE:एषः - सः - सा - तत् }} |
|
{{DISPLAYTITLE:एषः - सः - सा - तत् }} |
|
[[File:Home 13-2023.png|48x48px|thumb|'''[[13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons-2023|Home]]''']] |
|
[[File:Home 13-2023.png|48x48px|thumb|'''[[13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons-2023|Home]]''']] |
|
===<big>एतत् / तत् [ समीपस्थस्य बोधनाय - एतत्; दूरस्य तु तत् इति नपुंसकलिंगे प्रयोगः ]</big>=== |
|
===<big>'''एतत् / तत् [ समीपस्थस्य बोधनाय - एतत्; दूरस्य तु तत् इति नपुंसकलिंगे प्रयोगः ]'''</big>=== |
|
{| class="wikitable" |
|
{| class="wikitable" |
|
|+ |
|
|+ |
Line 203: |
Line 203: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
===<big>एषः / सः [ समीपस्थस्य बोधनाय - एषः; दूरस्य तु सः इति '''पुंलिङ्गे''' प्रयोगः ]</big>=== |
|
===<big>'''एषः / सः [ समीपस्थस्य बोधनाय - एषः; दूरस्य तु सः इति पुंलिङ्गे प्रयोगः ]'''</big>=== |
|
{| class="wikitable" |
|
{| class="wikitable" |
|
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
Line 381: |
Line 381: |
|
|} |
|
|} |
|
|} |
|
|} |
|
===<big>(2C) एषा / सा [ समीपस्थस्य बोधनाय - एषा ; दूरस्य तु सा इति प्रयोगः ]</big>=== |
|
===<big>'''(2C) एषा / सा [ समीपस्थस्य बोधनाय - एषा ; दूरस्य तु सा इति प्रयोगः ]'''</big>=== |
|
{| class="wikitable" |
|
{| class="wikitable" |
|
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
|
|[[File:45 Left etat.jpeg|100x100px|center|frameless]] |
Line 561: |
Line 561: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
===<big>एते प्रश्नवाचकाः </big>=== |
|
===<big>'''एते प्रश्नवाचकाः''' </big>=== |
|
===<big>कः ? का ? किम् ?</big>=== |
|
===<big>'''कः ? का ? किम् ?'''</big>=== |
|
|
|
|
|
|
|
|
Line 976: |
Line 976: |
|
|} |
|
|} |
|
|
|
|
|
===<big>(2E) अभ्यासः</big>=== |
|
===<big>'''(2E) अभ्यासः'''</big>=== |
|
|
|
|
|
#<big>चित्राणि दृष्ट्वा उत्तराणि लिखन्तु ---</big> |
|
#<big>चित्राणि दृष्ट्वा उत्तराणि लिखन्तु ---</big> |
Line 1,054: |
Line 1,054: |
|
# <big>प्र. ….. ……….? उ. एतत् नगरम्।</big> |
|
# <big>प्र. ….. ……….? उ. एतत् नगरम्।</big> |
|
|
|
|
|
====<big>एषः / एषा / एतत् ; सः / सा / तत् ; कः / का / किम्</big>==== |
|
====<big>'''एषः / एषा / एतत् ; सः / सा / तत् ; कः / का / किम्'''</big>==== |
|
⚫ |
<big>रिक्तस्थानानि पूरयन्तु - </big> |
|
|
|
⚫ |
====<big>रिक्तस्थानानि पूरयन्तु - </big> ==== |
|
|
|
|
|
#<big>प्र. एषः ……? उ. …. रामः ।</big> |
|
#<big>प्र. एषः ……? उ. …. रामः ।</big> |
|
#<big>प्र. तत् ….. ? उ. ….. देवालयम्।</big> |
|
#<big>प्र. तत् ….. ? उ. ….. देवालयम्।</big> |
Line 1,072: |
Line 1,070: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
====<big>पश्यन्तु अपि च प्रश्नवाक्यम् उत्तरवाक्यं च लिखन्तु ----</big>==== |
|
====<big>'''पश्यन्तु अपि च प्रश्नवाक्यम् उत्तरवाक्यं च लिखन्तु ----'''</big>==== |
|
{| class="wikitable" |
|
{| class="wikitable" |
|
| colspan="1" rowspan="4" |[[File:Etat bālakaḥ.jpg|center|frameless]] |
|
| colspan="1" rowspan="4" |[[File:Etat bālakaḥ.jpg|center|frameless]] |
एषः - सः - सा - तत्
Home
एतत् / तत् [ समीपस्थस्य बोधनाय - एतत्; दूरस्य तु तत् इति नपुंसकलिंगे प्रयोगः ]
एषः / सः [ समीपस्थस्य बोधनाय - एषः; दूरस्य तु सः इति पुंलिङ्गे प्रयोगः ]
(2C) एषा / सा [ समीपस्थस्य बोधनाय - एषा ; दूरस्य तु सा इति प्रयोगः ]
एते प्रश्नवाचकाः
कः ? का ? किम् ?
सम्यक् स्मरन्तु—
प्रश्नः
|
लिङ्गम्
|
उत्तरम्
|
एषः / सः -कः ?
|
पुंलिङ्गम्
|
एषः नर्तकः / सः गायकः
|
एषा / सा - का ?
|
स्त्रीलिङ्गम्
|
एषा वैद्या / सा शिक्षिका
|
एतत् / तत् - किम् ?
|
नपुंसकलिङ्गम्
|
एतत् भवनम् / तत् मन्दिरम्
|
(2E) अभ्यासः
- चित्राणि दृष्ट्वा उत्तराणि लिखन्तु ---
एषः / एषा / एतत् ; कः / का / किम्
उत्तरानुगुणं रिक्तस्थानानि पूरयन्तु -
- प्र. ….. ……….? उ. एषा बालिका ।
- प्र. एषः कः ? उ. ….. गणेशः।
- प्र. ….. ……….? उ. एषा माला।
- प्र. ….. ……….? उ. एतत् कमलम्।
- प्र. ….. ……….? उ. एतत् पुष्पम्।
- प्र. ….. ……….? उ. एषः बालकः।
- प्र. ….. ……….? उ. एषः शङ्करः ।
- प्र. ….. ……….? उ. एषा शिक्षिका।
- प्र. ….. ……….? उ. एषः वृद्धः ।
- प्र. ….. ……….? उ. एषा नर्मदा।
- प्र. ….. ……….? उ. एषः तरुणः।
- प्र. ….. ……….? उ. एतत् नगरम्।
एषः / एषा / एतत् ; सः / सा / तत् ; कः / का / किम्
रिक्तस्थानानि पूरयन्तु -
- प्र. एषः ……? उ. …. रामः ।
- प्र. तत् ….. ? उ. ….. देवालयम्।
- प्र. एषा ……….? उ. ….. माला।
- प्र. ….. कः ? उ. सः भारवाहकः।
- प्र. तत् ……….? उ. ….. नयनम्।
- प्र. ….. ……….? उ. सः बालकः।
- प्र. ….. ……….? उ. एषः शङ्करः ।
- प्र. ….. ……….? उ. सा नायिका।
- प्र. ….. ……….? उ. सः स्वर्णकारः ।
- प्र. ….. ……….? उ. सा मालती।
- प्र. ….. ……….? उ. सः तरुणः।
- प्र. ….. ……….? उ. तत् करवस्त्रम्।
पश्यन्तु अपि च प्रश्नवाक्यम् उत्तरवाक्यं च लिखन्तु ----
|
भल्लूकः
|
देवता
|
|
माला
|
लेखनी
|
धीवरः
|
नर्तकः
|
द्रोणी
|
दर्वी
|
प्रश्नः ---
एषः / एषा / एतत्
कः / का / किम्
|
युतकम्
|
गोशाला
|
उत्तरम् ---
एषः / एषा / एतत्
|
दाडिमम्
|
अध्यापिका
|
|
|
|
|
|
द्विचक्रिका
|
श्वेतफलकम्
|
|
हरिणः
|
सम्मार्जनी
|
अनुजः
|
वृक्षः
|
जलम्
|
सोपानम्
|
प्रश्नः ---
सः / सा / तत्
कः / का/ किम्
|
शाटिका
|
अध्यापकः
|
उत्तरम् ---
सः / सा / तत्
|
वानरः
|
वातायनम्
|
उदाहरणम् ---
प्र. एषः कः ?
उ. एषः भल्लूकः।
प्र. सा का?
उ. सा द्विचक्रिका ।
Lessons 2A - 2B - 2C - 2D -2E PDF