13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/esha-saH-sA-tat: Difference between revisions
No edit summary |
No edit summary |
||
Line 1,236: | Line 1,236: | ||
====<big>'''अधः दत्तानि पदानि |
====<big>'''अधः दत्तानि पदानि पश्यतु। उदाहरणम् अनुसृत्य प्रश्नवाक्यम् उत्तरवाक्यं च लिखतु'''</big>==== |
||
<big>'''उदाहरणम्'''</big> |
<big>'''उदाहरणम्'''</big> |
Revision as of 20:24, 18 July 2023
एषः / सः, एषा / सा, एतत् / तत्
![](http://static.miraheze.org/samskritavyakaranamwiki/thumb/e/e9/Home_13-2023.png/48px-Home_13-2023.png)
एतत् / तत् इति नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः
समीपस्थस्य बोधनाय - एतत् / तत् इत्यनयोः प्रयोगः करणीयः। अधोभागे दत्तानि उदाहरणानि पश्यतु।
एषः - सः इति पुंलिङ्ग-प्रयोगः
एषा, सा इति स्त्रीलिङ्ग-प्रयोगाः
कः ? , का ? , किम् ?
एते प्रश्नवाचकाः
कोष्ठके दत्तानि पदानि पठतु स्मरतु च
प्रश्नः | लिङ्गम् | उत्तरम् |
एषः / सः -कः ? | पुंलिङ्गम् | एषः नर्तकः / सः गायकः |
एषा / सा - का ? | स्त्रीलिङ्गम् | एषा वैद्या / सा शिक्षिका |
एतत् / तत् - किम् ? | नपुंसकलिङ्गम् | एतत् भवनम् / तत् मन्दिरम् |
![]() |
एषः | सः | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]()
|
एषः कः? एषः नर्तकः । | सः कः? सः गायकः । | ||
![]() |
एषा | सा | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
एषा वैद्या । | सा शिक्षिका। | ||
![]() |
एतत् | तत् | ![]() |
![]() एतत् किम् ? एतत् भवनम्। |
![]() |
![]() |
![]() तत् मन्दिरम्। |
एषः/सः / एषा/सा /
एतत्/तत् |
कः/का/किम् ? | प्रश्नः | उत्तरम् | ||
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः चालकः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः रजकः। | |
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः तक्षकः। | |
![]()
|
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः सैनिकः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः विदूषकः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः न्यायाधीशः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः कुम्भकारः । | |
![]()
|
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः धीवरः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | एषः कः ? | एषः गोपालकः । | |
![]() |
![]() |
कः ? | सः कः ? | सः हस्तिपकः । | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा गायिका। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा परिचारिका। | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा तुला। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा छात्रा। | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा नदी। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा समदर्वी। | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा घटी। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा द्विचक्रिका। | |
![]() |
![]() |
का ? | एषा का ? | एषा कर्तरी। | |
![]() |
![]() |
का ? | सा का? | सा छुरिका। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् नेत्रम् । | |
![]() |
![]() |
किम् ? | तत् किम्? | तत् उपनेत्रम् । | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् पर्णम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् पुष्पम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | तत् किम्? | तत् गृहम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् विमानम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | तत् किम्? | तत् लोकयानम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् उद्यानम्। | |
![]() |
![]() |
किम् ? | तत् किम्? | तत् सस्यम्। | |
![]()
|
![]() |
किम् ? | एतत् किम् ? | एतत् व्यजनम्। | |
अभ्यासः
चित्राणि दृष्ट्वा उत्तराणि लिखतु
एषः / एषा / एतत् ; कः / का / किम्
उत्तरानुगुणं रिक्तस्थानानि पूरयतु
१) प्र. ….. ……….? उ. एषा बालिका ।
२) प्र. एषः कः ? उ. ….. गणेशः।
३) प्र. ….. ……….? उ. एषा माला।
४) प्र. ….. ……….? उ. एतत् कमलम्।
५) प्र. ….. ……….? उ. एतत् पुष्पम्।
६) प्र. ….. ……….? उ. एषः बालकः।
७) प्र. ….. ……….? उ. एषः शङ्करः ।
८) प्र. ….. ……….? उ. एषा शिक्षिका।
९) प्र. ….. ……….? उ. एषः वृद्धः ।
१०) प्र. ….. ……….? उ. एषा नर्मदा।
११) प्र. ….. ……….? उ. एषः तरुणः।
१२) प्र. ….. ……….? उ. एतत् नगरम्।
एषः / एषा / एतत् ; सः / सा / तत् ; कः / का / किम्
रिक्तस्थानानि पूरयतु
१) प्र. एषः ……? उ. …. रामः ।
२) प्र. तत् ….. ? उ. ….. देवालयम्।
३) प्र. एषा ……….? उ. ….. माला।
४) प्र. ….. कः ? उ. सः भारवाहकः।
५) प्र. तत् ……….? उ. ….. नयनम्।
६) प्र. ….. ……….? उ. सः बालकः।
७) प्र. ….. ……….? उ. एषः शङ्करः ।
८) प्र. ….. ……….? उ. सा नायिका।
९) प्र. ….. ……….? उ. सः स्वर्णकारः ।
१०) प्र. ….. ……….? उ. सा मालती।
११) प्र. ….. ……….? उ. सः तरुणः।
१२) प्र. ….. ……….? उ. तत् करवस्त्रम्।
अधः दत्तानि पदानि पश्यतु। उदाहरणम् अनुसृत्य प्रश्नवाक्यम् उत्तरवाक्यं च लिखतु
उदाहरणम्
प्र. एषः कः ?
उ. एषः भल्लूकः।
प्र. सा का?
उ. सा द्विचक्रिका ।
PAGE 4