घ्राणग्राह्यो गुणो गन्धः

From Samskrita Vyakaranam
< न्यायशास्त्रम्‌‎ | 26---dalasArthakya-cintanam10---nyAyashAstram/26---dalasArthakya-cintanam/ghrANagrAhyoguNogandhaH
Jump to navigation Jump to search


(५) तर्कसङ्ग्रहे मूलवाक्यं 'घ्राणग्राह्यो गुणो गन्धः' | घ्राणेन्द्रियग्राह्यत्वे सति गुणत्वं गन्धस्य लक्षणम् |


घ्राणेन्द्रियनिष्ठजनकतानिरूपितजन्यताश्रयप्रत्यक्षनिष्ठविषयितानिरूपितविषयतावत्त्वे सति गुणत्वं गन्धस्य लक्षणम् |

द्वे दले :

१) घ्राणेन्द्रियग्राह्यत्वम् | घ्राणेन्द्रियनिष्ठजनकतानिरूपितजन्यताश्रयप्रत्यक्षनिष्ठविषयितानिरूपितविषयता |

२) गुणत्वम्

उपात्तं दलम् दोषः कुत्र ? निवारणम्
घ्राणेन्द्रियग्राह्यत्वम् अतिव्याप्तिः गन्धत्वजात्याम्     गुणत्वम्
गुणत्वम् अतिव्याप्तिः अन्येषु गुणेषु घ्राणेन्द्रियग्राह्यत्वम्
घ्राणेन्द्रियग्राह्यत्वे सति गुणत्वम् नास्ति नास्ति नास्ति

एवमेव रसनग्राह्यो गुणो रसः, श्रोत्रग्राह्यो गुणो शब्दः इति रसस्य च शब्दस्य लक्षणवाक्ये दलसार्थक्यं साधनीयम् |

घ्राणरसनश्रोत्रेन्द्रियाणां गुणमात्रग्राहकत्वात्, तदाश्रयद्रव्यस्य अग्राहकत्वात् च रूपस्य लक्षणवाक्यवत् गन्धरसशब्दानां लक्षणवाक्ये मात्र-शब्दस्य योजनं न आवश्यकम् |




–––––––––––––––––––––––––––


धेयम्‌ -- If you would like to receive notification via email whenever a new page (new lesson) gets added to our site, [click here] and fill in your email address. New lessons are added every few weeks.

Also we have multiple classes conducted via conference call, on the subjects of Paniniiya Vyakaranam, Nyaya shastram, and also a bhAShA-varga for those wanting to refine their language skills. All classes are free, and people can join from anywhere in the world via local phone call or internet, whichever is more convenient. For class schedules and connect info, click here.

To join a class, or for any questions feel free to contact Swarup <dinbandhu@sprynet.com>.