३४. सह - विना
13---bhAShita-saMskRutam/Introductory-Sanskrit-lessons/saha-vinA
![](http://static.miraheze.org/samskritavyakaranamwiki/thumb/e/e9/Home_13-2023.png/48px-Home_13-2023.png)
सह
सह इति अव्ययम्। सह meaning with.
अवधेयम् ---
![]()
|
![]()
|
---|
ध्यानेन पठतु , अवगच्छतु ---
१) राम: रावण: ..............युद्धं कृतवान्।
राम: रावणेन सह युद्धं कृतवान्।
२) लक्ष्मणः । राम: ..........वनं गतवान्।
लक्ष्मणेन सह राम: वनं गतवान्।
३) गोपाल: । माधव:.........अभ्यासं करोति।
गोपालेन सह माधव: अभ्यासं करोति।
४) अहं । मित्रम् .......नाटकं पश्यति।
अहं मित्रेण सह नाटकं पश्यामि ।
५) एषा । सीता .....तिष्ठति।
एषा सीतया सह तिष्ठति।
६) सुरेश: । भगिनी ......... सम्भाषणं करोति।
सुरेश: भगिन्या सह सम्भाषणं करोति।
७) माता । पुत्री .......कार्यं करोति।
माता पुत्रिया सह कार्यं करोति।
८) अध्यापकः । छात्रा: ........प्रवासार्थं गतवान्।
अध्यापकः छात्रै: सह प्रवासार्थं गतवान्।
९) लता । सख्य: ............क्रीडति।
लता सखीभि: सह क्रीडति।
तृतीयाविभक्त्यन्तरूपाणि
एक वचनम् बहु वचनम् |
छात्रेण छात्रै: |
मित्रेण मित्रै: |
बालिकया बालिकाभि: |
सख्या सखीभि: |
अभ्यास :
१) एतेषु वाक्येषु पदानि अव्यवस्थितानि सन्ति । तानि व्यवस्थितानि लिखतु।
यथा ---
१) करोति सह दिनेश: मित्रै: प्रतिदिनम् अभ्यासं।
दिनेश: मित्रै: सह प्रतिदिनम् अभ्यासं करोति।
२) आगतवान् सह क: भवता?
३) कलहं सः सह करोति सर्वै:।
४) आगच्छामि वा अहम् अपि सह भवत्या?
५) युद्धं सैनिक: सह करोति शत्रुभि:।
६) करोति वैद्य: सह रोगिभि: सम्भाषणं।
७) ललिता सह कृतवती चर्चाम् अध्यापिकाभि:।
२) सह उपयुज्य वाक्यानि रचयतु ---
सह | सह उपयुज्य वाक्यम् | |||
---|---|---|---|---|
राजेशः | मनीषः | सह | पठति | राजेशः मनीषेण सह पठति |
अभिषेकः | प्रकाशः | सह | लिखति | |
भगिनी | अनुजः | सह | नृत्यति | |
पिता | पुत्री | सह | क्रिडति | |
पुत्रः | जननी | सह | गच्छति | |
माला | सीता | सह | खादति | |
रामः | पिता | सह | धावति | |
शिशुः | माता | सह | हसति | |
कृष्णः | राधा | सह | विहरति | |
अनुराधा | मातुलः | सह | आपणं गच्छति | |
छात्रः | अध्यापिका | सह | वार्तालापं करोति |
विना
विना इति अव्ययम् । विना means without.
चित्रम्
|
चित्रम्
| ||
---|---|---|---|
चित्रम्
|
चित्रम्
|
विशेषसूचना
जलं विना मीनः न जीवति । अयं प्रयोगः अपि शुद्धः एव ।
उदाहरणं दृष्ट्वा अन्यवाक्यानि लिखतु
१) (धनम्) ......... जीवनं कठिनम्। —→ धनेन विना जीवनं कठिनम् ।
२) (इन्धनम्) ........ वाहनं न चलति। —→ ----------------------------- ।
३) (पुस्तकम्) ........ अहं विद्यालयं न गच्छति। —→ ----------------------------- ।
४) (अभ्यासः) ........ शास्त्रं नश्यति। —→ ----------------------------- ।
५) (गृहिणी) ........ गृहं निरर्थकं भवति । —→ ----------------------------- ।
६) (पठनम्) ........ शास्त्राभ्यासः न भवति। —→ ----------------------------- ।
७) (व्यायामम्) ........ स्वास्थ्यं न भवति । —→ ----------------------------- ।
८) (दण्डः ) ........ वृद्धः न चलति । —→ ----------------------------- ।
PAGE 34